ประวัติความเป็นมา
ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา เดิมคือ ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา ถือกำเนิดจากแผนกโสตทัศนศึกษา ที่เปิดสอนวิชาโสตทัศนศึกษา ซึ่งเป็นวิชาบังคับในหลักสูตรของ “วิทยาลัยวิชาการศึกษา มหาสารคาม” เมื่อปี 2511
หลังปี 2518 เมื่อยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม แผนกโสตทัศนศึกษาได้ยกฐานะเป็น “ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา” ผลิตบุคลากรระดับกลางภายใต้หลักสูตร “เทคโนโลยีทางการศึกษา” ระดับปริญญาตรี ตั้งแต่ปี 2525
ต่อมาเปิดระดับบัณฑิตศึกษา หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีทางการศึกษา ตั้งแต่ปี 2530 และเปิดหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา เป็นครั้งแรกในปี 2548 พร้อมเปลี่ยนชื่อเป็น “ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา”
หลักสูตรผลิตครูพัฒนาต่อเนื่อง: กศ.บ. เทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา พ.ศ. 2548 → กศ.บ. เทคโนโลยีการศึกษาและคอมพิวเตอร์ศึกษา (ปรับปรุง 2555, 5 ปี) → (ปรับปรุง 2560, 5 ปี) → (ปรับปรุง 2562, 4 ปี) และล่าสุด (หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2567, 4 ปี) ใช้ตั้งแต่ปีการศึกษา 2567 เพื่อให้ทันสมัยและตอบความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและตลาดแรงงานยุคดิจิทัล เน้นการคิดคำนวณเชิงระบบและการเขียนโปรแกรม (Coding) ระดับประถม–มัธยม สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และ Thailand 4.0
วัตถุประสงค์ของหลักสูตร
ผลิตบัณฑิตที่…
- มีความรู้ทางเทคโนโลยีการศึกษาและคอมพิวเตอร์ศึกษา
- มีทักษะทางปัญญาเพื่อพัฒนานวัตกรรมและสภาพแวดล้อมการเรียนรู้
- มีทักษะการสอน การฝึกอบรม ทักษะดิจิทัลและการเรียนรู้
- มีคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาชีพของนักเทคโนโลยีการศึกษาและครูคอมพิวเตอร์
- ทำงานเป็นทีมและสื่อสารอย่างสร้างสรรค์เพื่อรับใช้สังคม
ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง (PLOs)
หลักสูตรกำหนดผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง (PLOs) ที่บูรณาการระหว่างวิชาชีพครูและวิชาเอกคู่ (เทคโนโลยีการศึกษา/คอมพิวเตอร์ศึกษา) จำนวน 7 PLOs ครอบคลุมผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 ทั้ง 4 ด้าน (K/S/E/C)
PLO 1 — Knowledge: มีองค์ความรู้พื้นฐานทางการศึกษา วิชาชีพครู เทคโนโลยีการศึกษา และคอมพิวเตอร์ศึกษา ที่จำเป็นและเพียงพอต่อการประกอบวิชาชีพครูและการพัฒนางานในศาสตร์
- 1A มีความรู้พื้นฐานทางการศึกษา (บริบทโลก สังคม ปรัชญาการศึกษา จิตวิทยาผู้เรียน หลักสูตร การวัดประเมิน การวิจัย และการประกันคุณภาพการศึกษา)
- 1B มีความรู้ทางเทคโนโลยีการศึกษา ทั้งหลักการ ทฤษฎี และศาสตร์การประยุกต์
- 1C มีความรู้ทางคอมพิวเตอร์ศึกษา (วิทยาการคำนวณ การพัฒนาโปรแกรม ระบบ และปัญญาประดิษฐ์)
PLO 2 — Skills: วิเคราะห์ ออกแบบ สร้างสรรค์ พัฒนา และประเมินสื่อ โปรแกรม ระบบ และนวัตกรรมทางเทคโนโลยีการศึกษาและคอมพิวเตอร์ศึกษา
- 2A สื่อและนวัตกรรมทางเทคโนโลยีการศึกษา (กราฟิก ภาพถ่าย วิดีทัศน์ มัลติมีเดีย แอนิเมชัน)
- 2B โปรแกรม ระบบ และนวัตกรรมทางคอมพิวเตอร์ศึกษา (โปรแกรมประยุกต์ ฐานข้อมูล เครือข่าย หุ่นยนต์ ปัญญาประดิษฐ์)
PLO 3 — Skills: บริหารจัดการทรัพยากร โครงการ และออกแบบสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ทั้งจริงและเสมือน เพื่อสนับสนุนการจัดการศึกษา
- 3A ด้านเทคโนโลยีการศึกษา
- 3B ด้านคอมพิวเตอร์ศึกษา
PLO 4 — Skills: วิเคราะห์ผู้เรียนตามหลักจิตวิทยา ออกแบบและจัดการเรียนการสอน การฝึกอบรม การจัดการชั้นเรียน วัดประเมินผลการเรียนรู้ และประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล โดยอิงหลักสูตรที่เหมาะสมกับผู้เรียน
- 4A กลุ่มสาระการเรียนรู้เทคโนโลยีการศึกษา
- 4B กลุ่มสาระการเรียนรู้คอมพิวเตอร์
PLO 5 — Skills: ดำเนินการวิจัย พัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ และนำผลการวิจัยไปใช้พัฒนาการเรียนการสอนและผู้เรียน
- 5A วิจัยเพื่อพัฒนาสื่อและนวัตกรรมทางเทคโนโลยีการศึกษา
- 5B วิจัยเพื่อพัฒนาโปรแกรม ระบบ และนวัตกรรมทางคอมพิวเตอร์ศึกษา
PLO 6 — Ethics: ปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพครู มีคุณธรรม จริยธรรม และความรับผิดชอบในวิชาชีพทางเทคโนโลยีการศึกษาและคอมพิวเตอร์ศึกษา
- 6A ปฏิบัติตามจรรยาบรรณและมาตรฐานการปฏิบัติงานของผู้ประกอบวิชาชีพครู
- 6B มีจริยธรรมในวิชาชีพทางเทคโนโลยีการศึกษาและคอมพิวเตอร์ศึกษา
PLO 7 — Character: มีทักษะแห่งอนาคต การทำงานเป็นทีม การสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ การสร้างความสัมพันธ์กับผู้ปกครองและชุมชน และความรับผิดชอบต่อสังคม
- 7A ทำงานเป็นทีมและทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างยืดหยุ่นและคล่องตัว
- 7B สื่อสารและให้บริการอย่างสร้างสรรค์ ทั้งภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และเทคโนโลยีดิจิทัล
- 7C สร้างความสัมพันธ์กับผู้ปกครองและชุมชน และมีจิตสำนึกรับผิดชอบต่อสังคม
จุดเน้นและจุดเด่น
พัฒนาผู้เรียนให้ใช้เทคโนโลยีการศึกษาและคอมพิวเตอร์ศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ เป็น วิชาเอกคู่ ที่โดดเด่นด้วยการ ออกฝึกงาน 1 ภาคเรียน และฝึกสอน 2 ภาคเรียน — แห่งเดียวในประเทศไทย เน้นบูรณาการเทคโนโลยีเข้ากับการเรียนการสอนและการพัฒนาหลักสูตร ตอบความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและสภาพแวดล้อมการศึกษาที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
โครงสร้างหลักสูตร
รวมตลอดหลักสูตร ไม่น้อยกว่า 151 หน่วยกิต จำแนกเป็น 3 หมวด
| หมวดวิชา | หน่วยกิต |
|---|---|
| 1) หมวดวิชาศึกษาทั่วไป | 24 |
| 2) หมวดวิชาเฉพาะ (วิชาชีพครู 39 + วิชาเอกคู่ 82) | 121 |
| 3) หมวดวิชาเลือกเสรี | 6 |
| รวม | 151 |
แผนการรับนิสิต
รับปีละ 60 คน (รวมสะสมถึง 300 คน เมื่อครบทุกชั้นปี)
| ชั้นปีการศึกษา | 2567 | 2568 | 2569 | 2570 | 2571 |
|---|---|---|---|---|---|
| จำนวนนิสิตรวม | 60 | 120 | 180 | 240 | 300 |
สิ่งสนับสนุนการเรียนรู้
- ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ 3 ห้อง ทันสมัย พร้อมซอฟต์แวร์ที่จำเป็น
- ห้องสมุดคณะ เชื่อมต่อฐานข้อมูลวิชาการออนไลน์
- สื่อและอุปกรณ์เทคโนโลยี เช่น ชุดหุ่นยนต์เพื่อการเรียนรู้ โดรน กระดานปฏิสัมพันธ์ โปรเจกเตอร์ ระบบเสียง และอุปกรณ์บันทึกวิดีโอ
- แพลตฟอร์มการเรียนการสอนออนไลน์ (Google Classroom)
- ห้องสร้างการเรียนรู้และนวัตกรรม (Creative Innovation Service) ชั้น 6 อาคารเรียนเอนกประสงค์
- ห้องปฏิบัติการวิทยุโทรทัศน์ สำหรับผลิตสื่อวิทยุและวีดิทัศน์ดิจิทัล
- ห้องหุ่นยนต์และปัญญาประดิษฐ์ (ได้รับงบประมาณ 3.1 ล้านบาท)
สถานะหลักสูตร
ปรับปรุงจากหลักสูตร (ปรับปรุง พ.ศ. 2562) เริ่มใช้ภาคต้น ปีการศึกษา 2567 ผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการประจำคณะศึกษาศาสตร์ (ครั้งที่ 11/2566), คณะกรรมการวิชาการ มมส (5/2566) และสภามหาวิทยาลัยมหาสารคาม (12/2566 เมื่อ 22 ธ.ค. 2566) ปัจจุบันอยู่ระหว่างการตรวจสอบในระบบ CHECO และการรับรองโดยสำนักงานคุรุสภาและกระทรวง อว.
การประกันคุณภาพ: ประเมินตามเกณฑ์ AUN-QA v4.0 — ดูรายละเอียดได้ในระบบทวนสอบของภาควิชา